Bike Build Gary Fisher Hifi Pro 29

Hoe monteer ik nu eigenlijk een bike?
 
In deze "How To" ga ik laten zien hoe je een bike opbouwt, afsteld en we kijken

naar het inkorten van kabels en remleidingen.

Het frame wat hiervoor gebruikt wordt is een Gary Fisher Hifi Pro 29.

een Fox voorvork en Sram/Shimano afmontage.

 

De onderdelen die je nodig hebt om een bike te bouwen zijn:

 

a) Frame

b) Voorvork + starflanged nut

c) Balhoofd + baseplate + topcap

d) Stuur + stuurpen + handvatten

e) Zadel + zadelpen + zadelpenklem

f) Drivetrain

       1) Achterderailleur

       2) Voorderailleur

       3) Crankstel + trapas + pedalen

       4) Ketting + cassette

       5) Shifters voor en achter

       6) Binnen- en buitenkabels

g) Remmen

h) Schijven + adapters

i) Wielset + buiten- en binnenbanden

j) Dopjes, kapjes, kabeleindjes, boutjes etc.

 

Voordat ik met de daarwerkelijke bouw van de bike begin, controleer ik eerst

de voorvork. Deze heb ik 2dehands aangeschaft maar functioneert niet goed.

 

b) De voorvork (Fox Float)

De vork lijkt een aantal cm veerweg te missen en ik heb het gevoel dat er teveel

olie in de luchtkamer zit.

De vork wordt met de stuurbuis in de werkstandaard geplaatst om zo lekker

te kunnen werken.

Met een inbus laat ik de luchtkamer van druk om te voorkomen dat het

ventiel eruit vliegt en de olie in je gezicht spat. Voor het opendraaien van de

luchtkamer gebruiken we dop nr. 27.

Bij het openen van de luchtkamer zie ik een aantal cm. rode olie in de

bovenste kamer. De rode olie is nog een overblijfsel van de vorige eigenaar.

Deze is bij de laatste servicebeurt blijven zitten. Fox olie heeft een rode kleur.

De olie die ik thuis heb staan is groen van kleur en komt uit een motorwinkel.

Zo kunnen er 2 kleuren olie in een vork komen te zitten.

In de linkervorkpoot moet altijd een 30 ml. olie in de luchtkamer zitten.

Deze kamer heb ik dus de vorige keer niet goed gecontroleerd en teveel olie

geeft een slechte werking van de vork. De overtollige olie gieten we simpelweg

in de oliebak en daarna draaien we de dop er weer op.

Nu brengen we de vork op druk en gaan verder met het aanbrengen van de

baseplate.

Dit is het onderste gedeelte van het balhoofd waar het onderste lager op rust.

De plate brengen we heel simpel aan door hem eerst met de hand zover

mogelijk aan te drukken en met een stukje buis, (of zoals ik al jaren gebruiken

een koppelstuk van een gasleiding), op de plaats te tikken. Zorg dat er geen

bramen aan je ijzeren buis zitten zodat de plate niet beschadigd. De buis die je

gebruikt om te tikken moet ook maar net om je stuurbuis passen.

 

Nu zagen we de stuurbuis op maat. Het beste is om dit pas te doen nadat de

bike klaar is, zo kun je nog wat spelen met de hoogte van de stuurpen.

Bedenkt wel, korten maken kan altijd nog. Langer maken niet!

Omdat ik geen goede pijpensnijder heb gebruik ik een gewone ijzerzaag.

Om netjes te zagen plak ik een stuk schilderstape om de stuurbuis. Zo kun je

makkelijk en goed rond de buis zagen.

De vork klem ik met een doek in de bankschroef.

Als de buis ingekort is vijl je netjes de randjes af zodat de spacers en stuurpen

makkelijk om de buis glijden.

Nu zijn we klaar om de starflange nut in de vork te slaan. Een tooltje om de

spider er recht in te slaan is wel aan te raden. Ik heb er met der tijd al een

aantal schuin in geslagen. Mocht dat gebeuren dan kun je het nog altijd

recht tikken met een lange stevige schroef die je in de nut draait.

Als laatste monteer ik de schijfremadapter en is vork klaar voor inbouw. 

 

a) Het frame (Gary Fisher)

De zadelpenklem en de zadelpen worden gemonteerd zodat ik het frame

daaraan in de werkstandaard kan hangen. Dit geeft veel vrijheid en werkt

een stuk prettiger.

 

b) Balhoofd (Bontrager)

Met een zelfgemaakte balhoofdpers (bestaande uit een draadeind en een

aantal op elkaar gelaste ringen en bouten) persen we het balhoofd in het

frame. Altijd één voor één. Nooit beide tegelijk.

De kans dat ze schuin schieten is dan te groot.

Als het balhoofd gemonteerd is leggen we het bovenste lager met de klemring

in de cup en het onderste lager schuiven we om de vorkbuis zodat deze op

de baseplate rust.

 

f-3) Trapas (Shimano BB90)

Tegenwoordig zijn er verschillende trapas-systemen. (BB30, BB90 en de

zogenaamde buitenboordlagers (op BSA draad.))

Het Gary Fisher frame is uitgerust met een BB90 systeem. Bij dit systeem zitten

de lagers in een houder die in het frame geperst wordt. De houder kun je in

principe met de hand in het frame duwen maar als dit niet makkelijk gaat

kun je nog altijd de balhoofdpers gebruiken.

Bij buitenboordlagers schroef je de cups met een speciale sleutel in het frame.

De draairichting is aan beide zijde dezelfde kant op draainen

(ofwel links met de klok mee en rechts tegen de klok in).

Dit is tegenstrijdig aan hoe de meeste bouten werken.

 

a,b,c,d) Voorvork in het frame plaatsen

De volgende stap is het monteren van de vork.

We schuiven de vork in het frame en vangen de stuurbuis aan de bovenkant op.

Het bovenste lager, klemring, afdichtingskapje, spacer en stuurpen schuiven we

over de stuurbuis. De stuurpen draaien we vast zodat de vork niet uit het

frame kan vallen.

Tevens monteren we meteen het stuur in de stuurpen. Zo kunnen daar straks de

remmen, shifters en handvatten op gemonteerd worden.

De bevestiging van het stuur in de stuurpen is er eentje met 4 schroeven.

Draai deze kruislinks aan zodat de krachten over elke schroef verdeeld worden.

Het weghalen van de speling doen we zodra de bike klaar is maar leg ik nu

vast uit. Draai de stuurpen los van de vorkbuis en draai de topcap in de

starflanged nut. draai de topcap aan zodat je geen speling meer voelt tussen

frame en vork. Dit doe je gemakkelijk door in het frame te gaan staan, in de

voorrem knijpen en het frame op en neer laten schommelen.

Als er speling zit voel je het "tikken" van de vork. Draai dan de topcap wat

vaster zodat je dit tikken niet meer voelt. Druk een paar keer je vork in

zodat de lagers goed vast liggen en voel dan nog een paar keer. Draai dan de

bouten van je stuurpen aan en zorg dat je wiel recht zit tov. de stuurpen.

Het kan goed voorkomen dat je bij je eerste tocht merkt dat er toch nog wat

speling is teruggekomen, draai dan simpelweg je stuurpen los en de topcap

ietsjes aan zodat de speling weg is. Draai dan je stuurpen weer vast.

 

g) Remmen (Leidingen inkorten en monteren Shimano SLX 2013)

Het is alweer een aantal jaren geleden dat ik remleidingen heb ingekort en

we gaan proberen om een hydraulische remset in te korten zonder daarna de

rem te hoeven ontluchten.

Als eerste heb ik de remmen op de bike gemonteerd om te bepalen hoelang

de remleiding moet worden. Aan de voorkant kort ik de leiding 23 cm in

en aan de achterkant zo'n 18 cm.

We leggen het gedeelte waar we in gaan snijden op een verhoging op de

werkbank zodat de remcilinder lager ligt. Daarna schuiven we het afdekdopje

van de remhendel eraf en schroeven de leiding los.

De remhendel laten we ergens rusten met de leidingopening naar boven.

Met een heel scherp hobbymes snijden we de remleiding voorzichtig op maat.

Je zult zien dat het stukje leiding wat afgesneden wordt een beetje begint te

bloeden. Dit beetje olie vangen we op in een schoon en stofvrij buisje of iets

dergelijks. Deze vloeistof giet je nu in het openligende stukje van de remhendel.

Een paar keer tegen de hendel aantikken met een inbus of schroevendraaier

om alle luchtbellen te verwijderen kan nooit kwaad.

Nu doen we een nieuw olijfje en inzetstukje om de ingekorte leiding.

Smeer een paar druppels remvloeistof in het inzetstukje om zo weer een

klein luchtbelletje te voorkomen.

LET WEL!

Shimano gebuikt minerale olie welke niet irriteerd op de huid.

De synthetische olie (zogenaamde DOT) kan irritatie veroorzaken. Draag dan

best een paar labhandschoentjes (verkrijgbaar bij de drogist) om uitslag te

voorkomen.

Meng ook nooit minerale olie bij synthetische olie. Dit vreet de pakkingen

van een rem heel snel weg met lekkages tot gevolg.

Als laatste zetten we de remhendel rechtop in een bankschroef en duwen de

leiding in de hendel . Als laatste draaien we de schroef goed stevig aan zodat

alles op zijn plaats gedrukt wordt. Ga niet te ver met aandraaien want als het

aluminium eenmal dol is kun je de remhendel weggooien.

De remmen zijn nu ingekort en klaar om gemonteerd te worden.

En dat zonder te ontluchten.

 

De remmen monteren doen we als volgt. De adapter schroeven we op het

frame en de remcilinder zetten we daar op vast.

Draai de inbusschroeven van de cilinder nog niet helemaal vast. dit doen we

pas als de schijven op de wielen gemonteerd zijn en deze in het frame zitten.

Ook dit leg ik nu vast uit voor later.

Zet de wielen goed recht in je frame. Haal de bike daarvoor even uit de

standaard en laat de bike met wielen erin op de grond rusten. Zet de

snelspanners vast en hang de bike terug in de standaard.

Draai nu je wiel rond en knijp zachtjes in de rem. Blijf de rem stevig ingeknepen

houden en draai nu de 2 schroeven van de remcilinder voorzichtig aan.

Als de 2 schroeven wat aangedraaid zijn draai je ze om en om vast. Je blijft

nog wel de rem ingeknepen houden. Zo kan de remcilinder zich niet verplaatsen.

Laat de rem los en draai nogmaals met het wiel. Je zult zien dat de rem

nergens meer aanloopt.

Daarna voer je de kabel door het frame langs de nokjes waar deze op

vastgezet wordt en bevestig de remhendel op het stuur.

Ik gebruik bij deze bike Gripshifters van Sram. Dus ik schuif eerst de remhendel

over het stuur en daarna pas de shifter. Als je met een

triggershifter werkt monteer je eerst de shifter op het stuur en dan pas de

remhendel.

 

h) Remschijven (Superstar Components)

Voor de remschijven heb ik gekozen om een 200 mm schijf op het voorwiel

te plaatsen en een 180 mm aan de achterkant. Dat geeft mij meer dan genoeg

stopkracht en met grotere schijven een groter koeloppervlak dan met

de 160 mm's.

Let bij de schijf altijd op de draairichting van het wiel. Vaak staat de

draairichting op de schijf getekend. De schroefjes draaien we kruislinks aan

om zoals bij de stuurpen de krachten weer te verdelen en de schijf goed vast

te zetten.

 

f-4) Cassette (11-36)

Nu we toch met de wielen bezig zijn leg ik meteen de cassette op het achterwiel

en draai deze stevig aan met een speciale sleutel.

(Je kunt ook een speciale dop voor cassette's kopen. Deze kosten maar een

paar euro).

 

i) Wielen en banden (DT-Swiss)

De wielset is kant en klaar aangeschaft. Over wielen spaken staan veel dingen

besproken op het net en is een vak apart. Je moet er wel geduld voor hebben

maar als je het zelf kunt is het altijd handig om bijvoorbeeld slagen

uit je wielen te halen.

De schijven en cassette zitten al vast op de wielen. We monteren dan ook maar

direct de binnen-, buitenbanden en snelspanners.

Mochten de banden er niet makkelijk op gaan, knijp dan je vingers met de band

ertussen (bij de velgrand) bij elkaar en schuif en trek dan langzaam omhoog.

Je zult zien dat je ineens een cm. extra hebt om de band over de velg te laten schieten.

Zet nu de wielen in de bike op de manier zoals beschreven bij

het onderdeel Remmen (g)

 

f-3) Crankstel en pedalen (Shimano Deore en Superstar)

De lagers hebben we een aantal stappen geleden al in het frame geperst en

nu duwen we het rechter gedeelte van het crankstel door de lagers.

Aan de andere zijde schuiven we de linker crankarm over de uitstekende as.

Steek de grote kunstof schroef door de arm in de trapas en draai deze

goed stevig aan. Ook hier heb je een speciaal tooltje voor nodig.

Draai dan de 2 inbussen om en om vast zodat de crankarm niet los kan lopen.

De schroefdraad van de pedalen smeren we in met montagevet zodat we ze

in de toekomst ook weer los krijgen. Om de pedalen te monteren draaien

we de schroefdraad in de richting van het achterwiel naar het voorwielen

(bovenlangs draaiend.) Oftewel aan de linkerkant draaien we tegen de klok in

en aan de rechterkant met de klok mee.

LET WEL!

De schroefdraad van de pedalen is van ijzer gemaakt en de draad van de

crankarmen is van aluminium. Zet je pedaal er eerst goed in en draai zover

mogelijk met de hand vast. Je zult niet de eerste zijn die zijn schroefdraad

kapot draait door direct met een sleutel aan het werk te gaan.

 

f-1) Achterderailleur (Sram X-9)

We zetten de achterderailleur met wat vet op zijn plaats en stellen dan het

bereik kooi in. Dit gaat het makkelijkste zonder ketting.

Ga achter de bike staan en kijk of het bovenste tandwieltje van de derailleur

en kleinste van de cassette recht onder elkaar staan. Staat de kooi te ver naar

rechts. Draai dan de H-schroef iets dieper de derailleur in. Staat de kooi te

ver naar links draai dan de H-schroef iets losser.

Pak nu de derailleur vast en druk deze naar binnen. Staat de kooi nu te ver

naar links. Draai dan de L-schroef iets dieper. Staat de kooi te ver naar rechts

draai dan de L-schroef iets losser.

Het bereik van de achterderailleur is nu goed ingesteld. Zet de binnen- en

buitenkabels vast (zie f-6-7 Shifters). Knip de kabel niet te kort af en monteer

een hulsje tegen het rafelen.

 

f-6-7) Shifters (Sram X0 Gripshift)

Na de achterderailleur gemonteerd te hebben monteer ik meteen nieuwe

binnen- en buitenkabels. Zet de shifters vast en draai de stelschroef van de

shifters helemaal in.

Zet de shifters op het kleinste, dus voor op 1 en achter op 9 (0f 10), blad en

open het kapje van de kabel. druk met een kleine schroevendraaier

het plastic stukje omhoog waar het kopje van de binnenkabel onder zit.

Duw nu tegen de binnenkabel welke dan vanzelf uitfloept. Pak de nieuwe

binnenkabel, steek deze in de shifter en trek hem aan.

Het afdekkapje kan weer dicht. Dit doen we ook meteen bij de voorderailleur.

Bij een Sram Trigger draai je simpelweg de hele shifter open door de grote

zilvere schroef eraf te draaien. Bij Shimano zit er meestal een zwart klein

kunstof schroefje waar de binnenkabel achter verscholen zit. De binnenkabels

van de Gripshifts zijn meestel het lastigste te verwisselen.

Volgende stap is het op maat maken van de buitenkabels.

Zorg voor een redelijk ruime bocht bij het stuur. Om makkelijk te meten

draai je het stuur naar links en naar rechts en kijk je hoeveel lengte nodig is.

Korter maken kan altijd nog dus pak liever een paar cm. extra.

Schuif de buitenkabels over de binnenkabel en monteer de dopjes.

Begeleid de binnenkabel naar de achterderailleur, trek de

kabel goed strak en zet hem vast aan de achterderailleur. Duw een paar keer

lichtjes op de shifter om te zien of de kabel direct beweegd. Mocht de kabel

te los zitten draai dan de schroef bij je shifter aan voor meer spanning op

de kabel.

Nu monteren we de kabel voor de voorderailleur (zien onder) Zet de kabel

vast en blijf nog even van de stelschroef aan de voorzijde af.

Deze gebruiken we pas als we het bereik hebben bepaald van de

voorderailleur (f-2).

Als de voorderailleur en ketting (f-4) erop liggen kunnen we testen of de

achterderailleur goed schakelt. Het bereik hebben we al afgesteld dus finetunen

doen we straks met de stelschroef aan het stuur.

Mocht de derailleur nog niet goed schakelen dan kan het zijn dat je

derailleurpadje wat krom is of zelfs de (2dehands) derailleur. 

 

f-2) Voorderailleur (Shimano XT)

Monteerd de voorderailleur zodat de kooi parallel met de bladen loopt.

Mocht je ene direct mount hebben dan staat deze al direct goed.

Voor een derailleur met losse klemming moeten we de hoogte bepalen.

Het verschil tussen de buitenzijde van de kooi en het grootste tandwiel moet

een aantal milimeter zijn. Het bereik van de voorderailleur bepalen we als

de ketting gemonteerd is.

Op het bepalen van de lengte van de ketting (f-4 ketting) komen we straks

nog op terug.

De kabel is al gemonteerd aan de voorderailleur en de ketting zit erop.

Schakel nu je achterderailleur naar je grootste blad (36 tands).

Als de voorderailleur nu tegen de binnenkant van de kooi aanschuurt moet

je het bereik wat verstellen. Draai de L-schroef iets losser en je zult zien dat

de kooi meer richting het frame gaat. Draai net zover dat de ketting net niet

meer tegen de kooi aanschuurt.

Draai nu aan de stelschroef bij de shifter om de kabel wat meer op spanning

te zetten.

Schakel dan de achterderailleur op het kleinste blad (11 tands) en schakel

de voorderailleur naar het buitenblad. Draai nu aan de H-schroef om het

bereik wat groter te maken. Schuurt de ketting tegen de kooi draai dan de

H-schroef iets losser waardoor de kooi verder naar buiten komt te staan.

Draai net zover dat de ketting niet meer tegen de kooi aanschuurt.

Zet nu de voorderailleur op het middenblad en controleer of de ketting

niet tegen de kooi schuurt als de achterderailleur op het grootste of het

kleinste blad staan.

Het kan zijn dat je iets minder kabelspanning moet geven bij de stelschroef

van de voorderailleur.

Knip als laatste de binnenkabel af en monteer een hulsje tegen het rafelen

 

 

f-4) Ketting (KMC)

Om de lengte van de ketting te bepalen schakelen we de voorderailleur op het

grootste blad en achter op het kleinste tandwiel. Voer de ketting door de

derailleurs zodat je hem aan de onderkant vast kunt maken. Zet je frame met

de wielen op de grond en trek net zolang aan de ketting totdat de 2 wieltjes

van de achterderailleur recht onder elkaar hangen. Onthoud hoeveel schakels

eruit moeten en verwijder deze met een kettingpons.

Rijg de ketting weer door de derailleurs en zet deze vast door middel van

een powerlink.

 

d,e) Zadel en handvatten (Fizik en Specialized)

De laatste stap is het monteren van het zadel en de handvatten.

Draai de klemkop van je zadelpen los en zet de zadelrails haaks ten opzichte

van je bike. Draai je zadel en kwartslag en deze zal zo in de klem vallen.

Zet je zadel horizontaal en draai de schroeven vast.

Als je handvatten hebt met schroefbevestigingen dan schuif je deze over je

stuur en draait de schroef aan. Bij handvatten zonder schroefjes kunnen een

paar truckjes nodig zijn. Als ze niet willen passen maak je het stuur en

binnenkant van de handvatten vochtig zodat ze er makkelijker overheen

schuiven. Het water zal langzaam verdampen waardoor ze vanzelf vast komen

te zitten.

Wat ook kan is met een compressor lucht onder de handvatten blazen zodat

ze eroverheen glijden.

Mochten ze redelijk makkelijk gaan maar ze draaien tijdens het biken.

Spuit dan wat haarlak op je stuur en in het handvat. Dit zorgt voor meer

kleefkracht zodat ze niet meer draaien.

 

j) Als laatste

Als laatste haal je je bike van de werkstandaard, zet je de remhendels

en shifters op de plaats zoals je dat gewend bent.

Trek dan je fietskleding aan, helm op we zijn weg voor een flinke testrit.

Controleer nog wel even je snelspanners voordat je de poort uit rijdt.

 

Onderweg kan het dus voorkomen dat je kabelrek krijgt van de voor- en achterderailleur.

Draai dan de schroefjes wat aan die op de shifters zitten.

 

De remcilinders kunnen wat aanlopen.

Even de 2 schroefjes losdraaien, rem inknijpen en weer vastdraaien.

 

Een beetje speling op je balhoofd.

Schroefjes los van de stuurpen, topcap iets aandraaien. Schroefjes vastzetten.

 

www.mtbvakantie.com is niet verantwoordelijk voor kapot gedraaide onderdelen en andere ongelukken door foute montage.

Dit verhaal is enkel een richtlijn. Bij twijfel contacteer je het beste een vakman.